Varikozda massaj: mumkinmi yoki yo‘qmi?

Varikozda massajni faqat shifokor tavsiyasi bilan qilish mumkin. Antitsellyulit, vakuum, LPG va asal massaji kengaygan yoki bo‘rtib turgan venalar ustida xavfli. Ayrim holatlarda yengil limfodrenaj yoki oyoq panjasining ehtiyotkor massajiga ruxsat beriladi. Massaj esa varikozni davolamaydi.

Oyoqdagi og‘irlik, shish, kechki charchoq yoki bo‘rtib chiqqan venani faqat uqalash bilan yo‘qotib bo‘lmaydi. Massaj vaqtincha yengillik berishi mumkin, ammo venoz klapanlar faoliyati buzilgan bo‘lsa, muammo saqlanib qoladi.

Varikozda massaj nega xavfli bo‘lishi mumkin?

Varikoz venalar kengayadi, devori zaiflashadi va teri ostida yaqqol ko‘rinadi. Ularda qon oqimi sekinlashishi va qon dimlanishi mumkin. Kuchli bosim, ishqalash yoki boshqa mexanik ta’sir venani shikastlab, og‘riq va ko‘karishni kuchaytiradi.

Massaj quyidagi holatlarda ayniqsa xavfli:

• vena teri ostida bo‘rtib, arqon kabi ko‘rinsa;
• vena bo‘ylab og‘riq, qizarish yoki mahalliy issiqlik bo‘lsa;
• oyoq birdan shishsa;
• terida yara, namlanish, qichishish yoki rang o‘zgarishi bo‘lsa;
• avval tromboz yoki tromboflebit aniqlangan bo‘lsa;
• shish va og‘irlik sababi hali aniqlanmagan bo‘lsa.

Tromboflebitda, ya’ni vena devori yallig‘lanib, vena ichida tromb hosil bo‘lganda, har qanday massaj taqiqlanadi. Kuchli mexanik ta’sir trombning siljishiga xavf tug‘dirishi mumkin. Bu “qon aylanishini yaxshilash” masalasi emas, balki shifokor ko‘rigini talab qiladigan holat. Trombga shubha bo‘lsa, tromboz belgilari haqidagi ma’lumot bilan cheklanmay, tezroq tibbiy yordamga murojaat qilish kerak.

Oyoq birdan shishsa, teri qizarsa, vena bo‘ylab kuchli og‘riq paydo bo‘lsa, nafas qisishi yoki ko‘krakda og‘riq sezilsa, massaj qildirmang. Bunday belgilar kuzatilsa, darhol shifokorga murojaat qiling.

Antitsellyulit, vakuum, LPG va asal massaji

Ko‘pchilik massajga oyoqlardagi og‘irlikni kamaytirish yoki sellyulit ko‘rinishini yaxshilash uchun murojaat qiladi. Sellyulitga qarshi muolajalarda ko‘pincha kuchli bosim, ishqalash, vakuum yoki terini qizdirish qo‘llanadi. Varikoz bo‘lsa, bunday usullarni tomirlar ustida bajarish to‘g‘ri emas.

Antitsellyulit massaji. To‘qimalar kuchli bosiladi, chimchilanadi va ishqalanadi. Bo‘rtib chiqqan venalar, mayda kapillyarlar yoki tomir yulduzchalari ustidagi bunday ta’sir ko‘karish, og‘riq va yallig‘lanishni kuchaytirishi mumkin. Muolajani “yumshoqroq” bajarish ham tekshiruv o‘rnini bosmaydi.

Vakuum massaji. Vakuum banka yoki apparat teri va teri osti to‘qimalarini tortadi. Bunda mayda tomirlar va kengaygan venalarga mexanik yuklama oshadi. Qon ivishi bilan bog‘liq muammo, tromboflebitga shubha yoki yaqqol bo‘rtib turgan yuzaki venalar bo‘lsa, vakuum muolajasi nomaqbul.

LPG massaji. Rolikli vakuum apparati terini tortib, to‘qimalarga mexanik ta’sir qiladi. Bu kosmetik muolaja bo‘lishi mumkin, ammo varikoz sababini davolamaydi. Varikoz tomirlari ustida yoki aniqlanmagan shish fonida LPG qo‘llashdan oldin flebolog ko‘rigi kerak.

Asal massaji. Asal venani davolamaydi. Muolaja kaftni teriga yopishtirib, keskin uzish va takroriy bosim berish orqali bajariladi. Natijada ko‘karishlar paydo bo‘lishi, kapillyarlar shikastlanishi yoki venoz muammo kuchayishi mumkin. Varikoz bo‘lgan joyga asal massaji tavsiya etilmaydi.

Bu usullar har bir odam uchun mutlaq taqiqlangan, degan xulosa ham noto‘g‘ri. Muolaja qilinadigan soha va tomirlarning holati hisobga olinadi. Ammo oyoqda kengaygan vena, shish yoki og‘riq bo‘lsa, avval kosmetologik muolajaga emas, oyoqlar venalarining UZI tekshiruviga murojaat qilish ma’qul.

Qachon yengil massajga ruxsat berilishi mumkin?

Massajning barcha turlari bir xil emas. Shifokor ko‘rigidan keyin, tromboz va o‘tkir yallig‘lanish bo‘lmasa, ayrim bemorlarga yengil limfodrenaj elementlari tavsiya qilinishi mumkin. Uning maqsadi venani “siqib ochish” emas, to‘qimalardagi suyuqlik harakatini ehtiyotkor qo‘llab-quvvatlashdir.

Bunday muolaja quyidagi talablarga mos bo‘lishi kerak:

• bosim juda yengil bo‘lishi;
• bo‘rtib turgan venalar ustida bajarilmasligi;
• og‘riq, achishish yoki kuchli qizarish paydo bo‘lsa, darhol to‘xtatilishi;
• tizza osti va son sohasida qo‘pol, chuqur uqalash qilinmasligi;
• davomiyligi va usuli shifokor tavsiyasiga mos bo‘lishi.

Uy sharoitida ba’zan oyoq panjasini yengil silash mumkin. Harakatlar og‘riqsiz, terini qizartirmaydigan va kuchli bosimsiz bo‘lishi kerak. Barmoqlar, tovon va oyoq kaftini ehtiyotkor massaj qilish mumkin. Boldirdagi bo‘rtib chiqqan venalarni ezish, “tugunlarni tarqatish” yoki tomirlarni qo‘l bilan ichkariga bosish mumkin emas.

Oyoq shishini massaj bilan yo‘qotishga urinmang. Shish venoz yetishmovchilik, limfa oqimi buzilishi, bo‘g‘im muammosi yoki boshqa holat bilan bog‘liq bo‘lishi mumkin. Sabab aniqlanmaguncha muolaja tanlash xavfsiz emas. Oyoqdagi shish haqida batafsil ma’lumotni o‘qish mumkin, ammo u ko‘rik va UZI o‘rnini bosmaydi.

Massaj varikozni davolaydimi?

Yo‘q. Massaj kasallangan venani yopmaydi, venoz klapanlar ishini tiklamaydi va qonning noto‘g‘ri yo‘nalishda oqishini bartaraf etmaydi. Muolajadan keyin oyoq yengilroq tuyulishi mumkin. Bu mushaklar bo‘shashishi yoki to‘qimalardagi suyuqlik harakatining vaqtincha o‘zgarishi bilan bog‘liq. Bunday yengillikni davolash natijasi deb qabul qilmaslik kerak.

Varikozga to‘g‘ri yondashuv shikoyatlar va oyoq venalari holatini baholashdan boshlanadi. Men bunday vaziyatda varikozni davolash yo‘nalishlarini UZI va ko‘rikdan keyin muhokama qilaman. Bir bemorga kuzatuv, kompressiya yoki hayot tarzini o‘zgartirish yetarli bo‘lishi mumkin. Boshqa holatda esa venaga yo‘naltirilgan muolaja kerak bo‘ladi.

Davolash usuli tomir tuzilishi va muammo turiga qarab tanlanadi. Jumladan, endovenoz lazer koagulyatsiyasi, ya’ni EVLK, skleroterapiyaning mikro va ko‘pikli Echo-Foam turlari, CLaCS va mini-flebektomiya qo‘llanadi. CLaCS tomir yulduzchalarini davolashga qaratilgan usul bo‘lib, unda teri orqali lazer va oziqlantiruvchi venaga sklerozant qo‘llanadi. Tomir “prokol orqali olib tashlanmaydi”. Bunday olib tashlash zarur bo‘lgan ayrim yuzaki venalar uchun mini-flebektomiya qo‘llanadi.

Har bir kengaygan venani darhol davolash kerak, degan qoida yo‘q. Ammo muammoni uzoq vaqt faqat massaj bilan kechiktirish ham to‘g‘ri bo‘lmasligi mumkin. Qaror shikoyatlar, ko‘rik va UZI ma’lumotlari asosida qabul qilinadi. Muolaja narxi ham UZI va ko‘rikdan keyin yozma smeta shaklida belgilanadi.

Massaj o‘rniga nimalarga e’tibor berish kerak?

Oyoqlarda og‘irlik, kechki shish, tungi tirishish yoki bo‘rtib chiqqan venalar bo‘lsa, muammoni faqat massaj salonida hal qilishga urinmang. Oyoqlardagi og‘irlik va tungi tirishishlar turli sabablarga ega bo‘lishi mumkin. Buni baholash uchun tomirlar UZI va shifokor ko‘rigi kerak.

Hozircha quyidagi choralar xavfsizroq bo‘lishi mumkin:

• uzoq vaqt bir holatda o‘tirib yoki tik turib qolmaslik;
• imkon bo‘lsa, kun davomida yurish va boldir mushaklarini harakatlantirish;
• oyoq panjasini bukib-yozish kabi yengil mashqlar bajarish;
• terida yara yoki yallig‘lanish bo‘lsa, uni ishqalamaslik;
• shifokor tavsiyasisiz kuchli kompressiya yoki apparat muolajasini boshlamaslik;
• oyoq bir tomonlama va to‘satdan shishsa yoki kuchli og‘risa, massajni to‘xtatib, tibbiy yordamga murojaat qilish.

Men Toshkentdagi M-Clinicda qabul qilaman. Yozilish uchun telefon: +998 99 883-93-21. Maqsad massajni taqiqlash emas, qaysi muolaja tomirlar holatiga ko‘ra xavfsiz yoki xavfli ekanini aniqlashdir.

Xulosa: varikoz venalar ustida antitsellyulit, vakuum, LPG va asal massajini qilmang. Tromboflebit yoki trombozga shubha bo‘lsa, har qanday massajni to‘xtating. Faqat shifokor tavsiya qilgan yengil limfodrenaj yoki oyoq panjasining ehtiyotkor massaji mumkin. Eng to‘g‘ri yo‘l avval venalar UZIsidan o‘tib, keyin muolaja turini tanlashdir.

Maqola ma'lumot xarakteriga ega va shifokor konsultatsiyasining o'rnini bosmaydi. Belgilar bo'lsa, mutaxassisga murojaat qiling.