Oyoq uvishishi: sabablari, nima qilish kerak va venalar sababmi

Varikozning o'zi oyoqning chinakam uvishishiga kamdan-kam sabab bo'ladi: kengaygan venalar ko'proq og'irlik, kechga borib shish va kechasi boldir tortishishini keltirib chiqaradi. Oyoq ko'pincha nerv sababli uvishadi: nerv bosilishi, bel umurtqalari kasalliklari, diabetdagi polineyropatiya, kamroq — arteriyalar torayishi. Takrorlansa, avval terapevt yoki nevrologga ko'rining; oyoq panjasi sovuq bo'lsa, yurganda boldir og'risa yoki venalar bo'rtib ko'rinsa — qon tomir jarrohiga boring va oyoq venalari hamda arteriyalarining UZIsidan o'ting.

Tanish holat: oyoqni oyoq ustiga qo'yib o'tirsangiz, oyog'ingiz tizzadan panjagacha uvishib qoladi, boldirda esa egri-bugri vena ko'rinib turadi. Ko'pincha vena bunga aloqador emas — u shunchaki yonida joylashgan, «chumoli yurgandek» sezgi esa nervdan keladi. Avval qaysi shifokorga borish kerakligini aniqlaymiz.

Oyoq uvishishi varikozga bog'liqmi?

Odatda to'g'ridan-to'g'ri bog'liqlik yo'q. Venalarda qon dimlanishi boshqacha seziladi:

• kechga borib boldirlarda og'irlik va charchoq;
• oyoq to'lib, kerilib turgandek sezgi, «zirqirash», oyoqni ko'tarib dam olgach kamayadigan simillovchi og'riq;
• to'piq atrofida shish, paypoq rezinkasi izi;
• kechasi boldir tortishishi;
• o'zgargan venalar ustida teri qichishi.

Surunkali venoz yetishmovchilikda sanchish bo'lishi mumkin, ammo teri tegishni yomon sezadigan doimiy uvishish venalarga xos emas. Bunday uvishishda, varikoz aniq ko'rinib tursa ham, boshqa sababni qidiraman.

Venalar bilan bog'liqlik uch holatda bo'ladi: tor yoki mos kelmagan kompression trikotaj, to'qimalarni siquvchi kuchli shish va vena operatsiyasidan keyingi dastlabki haftalar.

Afsona: «uvishish varikoz belgisi, demak venalarni davolash kerak»

Uvishish umurtqa yoki polineyropatiya sababli bo'lsa, vena operatsiyasi uni yo'qotmaydi, vaqt esa boy beriladi. Venotonik dorilar va surtmalar ham nervni tiklamaydi.

Teskari xato — hammasini «asabdan» deb, arteriyalarni tekshirmaslik, ayniqsa chekadiganlarda, diabeti borlarda va yoshi kattalarda. Ko'rsatma bo'lsa, varikoz uvishish uchun emas, og'irlik, shish va asoratlarning oldini olish uchun davolanadi.

Oyoq uvishishi sabablari: nimadan bo'ladi

Uvishish — nervdan signal: nervning o'zi zararlangan, uni tashqaridan nimadir bosmoqda yoki unga qon yetishmayapti. Asosiy sabablar:

• Holat sababli nerv bosilishi. Kichik boldir nervi tizza tashqi tomonida teri ostidan o'tadi, oyoqni oyoq ustiga qo'yib yoki cho'nqayib o'tirganda bosiladi: boldir tashqi tomoni va oyoq panjasining usti uvishadi, holat o'zgargach o'tadi. Panjani yuqoriga ko'tarish qiyinlashsa, yurganda u osilib, yerga «shap» etib tushsa — nevrologga ko'rining.
• Umurtqa pog'onasi. Bel qismidagi disk churrasi yoki umurtqa kanalining torayishi nerv ildizlarini bosadi: uvishish oyoq bo'ylab tasma kabi tushadi, ko'pincha beldan «otib» ketadigan og'riq bilan.
• Polineyropatiya. Oyoq panjalaridagi mayda nervlar odatda ikki tomonda, «paypoq» shaklida zararlanadi: achishish, sanchish, uvishish, kechasi kuchliroq. Ko'p uchraydigan sabablar — diabet, spirtli ichimliklar, B12 vitamini yetishmasligi, qalqonsimon bez kasalliklari.
• Arteriyalar. Ateroskleroz oyoq arteriyalarini toraytiradi: oyoq panjasi sovuq va oqargan, yurganda boldir og'riydi, panjadagi puls sust. Batafsil — oyoq arteriyalari aterosklerozi sahifasida.
• Tashqi bosim. Tor poyabzal, tor shim, qattiq kamar yoki belbog': tos suyagining old tomonida bo'rtib turgan joy yonida nerv bosilsa, sonning tashqi yuzasi uvishadi va achishadi.
• Homiladorlik. O'sayotgan qorin, shishlar va belga tushadigan yuk nervlarni bosadi, ko'pincha son tashqi yuzasi uvishadi. Buni akusher-ginekologga ayting. Bir oyoqda shish va og'riq bo'lsa, o'sha kuniyoq UZI qilib, tromboz yo'qligini tekshirtiring.

Oyoq tizzadan pastda yoki tizzadan panjagacha uvishadi: belgilar nimani ko'rsatadi

Qayerda va qachon uvishishi — avval qaysi shifokorga borishga ishora. Bu tashxis emas, yo'nalish:

Yotganda oyoq uvishishi

Yotganda oyoqlar uvishib, ag'darilgach o'tib ketsa, ko'pincha sabab holat va nervlarda.

Xavotirli belgi — kechasi oyoq panjasidagi uvishish va og'riq oyoqni karavotdan pastga osiltirganda kamaysa: arterial qon oqimi jiddiy buzilganda shunday bo'ladi, qon tomir jarrohiga kechiktirmay boring. Tungi og'riq, achishish va tortishish haqida — oyoqlar kechasi nima uchun og'riydi maqolasida yozganman.

EVLKdan keyin oyoq uvishishi: nima uchun va nima qilish kerak

EVLKda vena ichkaridan lazer bilan yopiladi. Katta teri osti venasi yonidan teri osti nervi, kichigi yonidan boldir nervi o'tadi. Issiqlik ularni ta'sirlashi mumkin: terining bir qismida uvishish yoki sanchish paydo bo'ladi — katta venadan keyin boldirning ichki tomonida, kichik venadan keyin boldir orqasi va oyoq panjasining tashqi chetida.

Vena atrofiga yuboriladigan og'riqsizlantiruvchi eritma nervlarni himoya qiladi, shuning uchun bu kam uchraydi. Saqlanib qolsa, sezgi odatda haftalar yoki oylarda tiklanadi.

Nima qilish kerak:

• operatsiya qilgan jarrohga xabar bering; uvishgan joyni ruchka bilan chizib, suratga oling;
• bu joyni grelka bilan isitmang va ishqalamang: sezgisi pasaygan teri oson kuyadi;
• trikotaj ostida barmoqlar uvishsa, uni bo'shating va shifokorga ayting.

Uvishish bilan birga butun boldir shishsa, boldir to'lib, kerilib og'risa, panjada kuchsizlik yoki sovuq, oqargan barmoqlar paydo bo'lsa — jarrohga zudlik bilan qo'ng'iroq qiling. Dastlabki haftalar odatda qanday o'tishi — EVLKdan keyin kunma-kun tiklanish maqolasida.

Oyoq uvishsa nima qilish va qaysi shifokorga borish kerak

Olti savolga javobni yozib qo'ying — qabulda vaqt tejaladi:

1. 1Bitta oyoq uvishadimi yoki ikkalasimi?
2. 2Qachon: ma'lum holatda, yurganda, kechasi yoki doimiy?
3. 3Holat o'zgargach bir necha daqiqada o'tadimi?
4. 4Bir oyoq panjasi ikkinchisidan sovuqroq va oqarganroqmi, yurganda boldir og'riydimi?
5. 5Kechga borib shish va bo'rtgan venalar bormi?
6. 6Diabet bormi, chekasizmi, belingiz og'riydimi?

Uyda tekshiruv: paxta disk bilan ikkala boldir va oyoq panjasining bir xil joylarini silang. Bir tomonda tegish sustroq yoki «mato orqali» sezilsa — bu uvishish. Sezgi bir xil, oyoqlar esa og'ir bo'lsa, shikoyatlar venalarga yaqinroq.

Javoblaringizni jadval bilan solishtiring. Faqat bitta holatda uvishib, tez o'tib ketsa — avval odatlaringizni o'zgartiring: oyoqni oyoq ustiga qo'yib o'tirmang, har soatda turib, biroz yuring. Ikkala oyoq panjasi uvishsa va diabet bor yoki unga shubha bo'lsa, terapevt qandni, glikirlangan gemoglobinni, kerak bo'lsa B12 vitamini va qalqonsimon bez gormonlarini tekshiradi.

Sabab aniq bo'lmaguncha, oyoq panjasi sovuq yoki yomon sezsa, kompression trikotajni «har ehtimolga qarshi» kiymang: arterial qon oqimi buzilgan bo'lsa, u terini shikastlashi mumkin. Trikotaj arteriyalar tekshirilgach tayinlanadi. Diabetda oyoq panjalarini har kuni ko'zdan kechiring, batafsil — varikoz va diabet maqolasida.

Qachon shifokorga shoshilinch murojaat qilish kerak

• To'satdan tananing bir yarmida uvishish yoki kuchsizlik, yuz qiyshayishi, nutq buzilishi — tez yordam chaqiring: bu insult belgilari.
• Oyoq to'satdan uvishib, sovuq, oqargan va og'riqli bo'lsa, barmoqlar yomon qimirlasa — tez yordam chaqiring: arteriya to'satdan berkilganda shunday bo'ladi, bunda har bir soat muhim.
• Chot va oraliq sohasida (o'tirganda stulga tegadigan joyda) uvishish, siyish yoki ich kelishining buzilishi, oyoqlarda ortib borayotgan kuchsizlik — zudlik bilan shifoxonaga: nerv ildizlari bosilgan bo'lishi mumkin.
• Uvishish soatlar yoki kunlar ichida oyoqlar bo'ylab ko'tarilib, kuchsizlik paydo bo'lsa — o'sha kuniyoq shifokorga; nafas olish yoki yutish qiyinlashsa — tez yordam.
• Bir oyoqda, ayniqsa boldirda shish va og'riq — o'sha kuniyoq shifokorga borib, UZI orqali tromboz yo'qligini tekshirtiring. To'satdan hansirash, ko'krakda og'riq, qon aralash yo'tal yoki hushdan ketish qo'shilsa — darhol tez yordam chaqiring.
• Kechasi oyoq panjasidagi og'riq yoki uvishish oyoqni karavotdan osiltirganda kamaysa — yaqin kunlarda qon tomir jarrohiga.
• Uvishgan oyoq panjasida yara, qizarish yoki barmoq qorayishi — bir sutka ichida shifokorga: sezgi pasayganda yallig'lanish sezilmaydi.

Qon tomir jarrohi nimani tekshiradi

Qabulda oyoq panjalarining harorati va rangini solishtiraman, panjadagi pulsni tekshiraman. So'ngra venalarning dupleks UZI tekshiruvini o'tkazaman, kerak bo'lsa arteriyalarni ham tekshiraman: UZI reflyuks, tromblar va arteriyalar torayishini ko'rsatadi. Torayishga shubha bo'lsa, to'piq-yelka indeksini o'lchayman; diabetda arteriyalar qattiq bo'lishi mumkin, shuning uchun bosim oyoq barmog'ida ham o'lchanadi.

Tomirlarda muammo topilmasa, bu ham natija: sabab ko'proq nervlarda, men nevrolog yoki terapevtga yo'naltiraman — nerv va umurtqa tekshiruvini ular tayinlaydi. Varikoz topilsa, davolash nimani yengillashtirishini tushuntiraman.

Xulosa: oyoq uvishishi venalarni darhol davolashga emas, sababni qidirishga asos. Qon tomirlar qismini ko'rik va dupleks UZI aniqlaydi, qolgani — terapevt va nevrolog vazifasi.

Maqola ma'lumot xarakteriga ega va shifokor konsultatsiyasining o'rnini bosmaydi. Belgilar bo'lsa, mutaxassisga murojaat qiling.