Oyoq tomirlari nega og'riydi va nima qilish kerak

Oyoq tomirlari ko'pincha varikozdagi qon dimlanishi tufayli og'riydi: oyoq zirqirab, ichidan kerilgandek bo'ladi, og'riq kechga borib va uzoq tik turgandan keyin kuchayadi. Oyoqni baland qo'yib dam olish, yurish va shifokor tanlagan kompression trikotaj yengillik beradi; og'riyotgan venani ishqalash va isitish kerak emas. Vena bo'ylab qizarish va qattiq tizimcha paydo bo'lsa, UZIni shu kuni yoki ertasiga qildiring; bitta oyoq shishib ketsa, shu kunning o'zida.

Tanish holat: ertalab oyoqlar deyarli bezovta qilmaydi, kechga borib tizza ostida yoki boldirda, egri-bugri tomir bo'rtgan joyda zirqiraydi va uni ishqalagingiz yoki isitgingiz keladi.

Varikoz og'riydimi va og'riq qanday seziladi

Og'rishi ham, og'rimasligi ham mumkin. Og'riq kuchi ko'pincha tomirlarning kattaligiga mos kelmaydi: yirik tugunlar yillab bezovta qilmasligi, sal ko'rinadigan venalarda esa oyoq har kuni kechqurun zirqirashi mumkin. Lekin og'riq yo'qligi venalar sog'lom degani emas: bo'rtgan tomirlarni shikoyatsiz ham UZIda ko'rsatgan ma'qul.

Varikoz og'rig'ini bemorlar odatda bir xil ta'riflaydi:

• boldirda yoki vena bo'ylab simillab, zirqirab og'rish, og'riq aniq bir nuqtada emas;
• oyoqni ichidan shishirib qo'ygandek kerilish hissi;
• oyoq toshdek og'irlashib, qaqshab og'riydi, kechga borib poyabzal tor bo'lib qoladi;
• kengaygan vena ustida achishish yoki qichishish.

Venoz og'riqning asosiy belgisi tana holatiga bog'liqligi. Uzoq tik turish yoki o'tirishdan keyin, issiqda, ayollarda hayz oldidan va homiladorlikda kuchayadi. Yurgandan keyin, ertalab, oyoqni baland qo'yib yotganda va kompression trikotaj kiyganda yengillashadi. Nega aynan kechga kuchayishini Oyoqlar nega kechqurun og'riydi maqolasida yozganman.

Oyoq tomirlari nega og'riydi: asosiy sabablar

Qon dimlanishi va vena devorining cho'zilishi

Varikozda klapanlar qonni yaxshi ushlab turolmaydi va uning bir qismi pastga qaytadi. Tik turganda boldir venalarida bosim oshadi, vena devori cho'ziladi, to'qimalarda suyuqlik yig'iladi: kechki zirqirash, og'irlik va shish shundan. Bu surunkali holat, shoshilinch emas.

Tromboflebit (xalq orasida «tomir shamollashi»)

Bu teri osti venasining yallig'lanishi va unda tromb (qon laxtasi) paydo bo'lishi, ko'pincha varikoz venada. Og'riq keskin va bir joyda bo'ladi, vena ustidagi teri qizarib, qiziydi, paypaslaganda qattiq og'riqli tizimcha qo'lga ilinadi. Tromb chuqur venalarga o'tib ketishi mumkin, ba'zan esa chuqur venada tromb allaqachon bo'ladi-yu, hech qanday belgi bermaydi. Shuning uchun uyda kuzatib o'tirmang: shu kuni yoki ertasiga butun oyoq UZIsini qildiring. Tromboflebit varikozsiz venada paydo bo'lsa yoki turli joylarda qayta-qayta takrorlansa, bu alohida xavotirli: bunda shifokor uning sababini qidiradi. Batafsil: Tromboflebit: yallig'langan vena shoshilinchmi?.

Chuqur vena trombozi

Chuqur venalar mushaklar orasida joylashgan, shuning uchun tromboz terida ko'rinmasligi mumkin. Odatiy belgilari: bitta oyoq shishishi, boldir yoki sonda kerib turuvchi og'riq, oyoq ikkinchisidan issiqroq yoki ko'kimtir. Chuqur vena trombozi o'pka arteriyasi tromboemboliyasi bilan xavfli, shuning uchun bu shu kuni hal qilinadigan holat.

Operatsiya, jarohat, uzoq yotish yoki parvozdan keyin, homiladorlikda va tug'ruqdan keyin, gormonal tabletka ichayotganda, saratonda yoki ilgari tromboz bo'lgan bo'lsa, yangi og'riq ayniqsa shubhali: o'rtacha og'riq va bitta oyoq shishi ham shu kuni UZIda tekshiriladi.

Venaga aloqasi yo'q sabablar

Ko'p oyoq og'riqlari venaga bog'liq emas:

• bo'g'imlar: harakatda tizza yoki to'piqda og'riq, ertalab qotib qolish;
• mushak va paylar: odatdan tashqari yuklamadan keyin yoki bosganda og'riq;
• arteriyalar: yurganda boldir og'rib, to'xtashga majbur qiladi, dam olganda o'tadi, oyoq panjasi muzlaydi va oqaradi;
• nervlar va umurtqa: beldan oyoq bo'ylab otib tushadigan og'riq, uvishish, chumoli yurgandek sezgi;
• Beyker kistasi: tizzani bukkanda tizza ostida kerilish va bo'rtiq. To'satdan boshlangan og'riq va boldir shishini kistaga yo'ymang: kista yorilganini trombozdan faqat UZI ajrata oladi, shuning uchun UZI shu kunning o'zida kerak.

Foydali farq: oyoqlar baland qo'yilganda venoz og'riq susayadi. Arteriyalar kuchli torayganda esa aksincha: yotganda oyoq ko'proq og'riydi, karavotdan tushirilsa yengillashadi. Bunda qon tomir jarrohiga kechiktirmay borish kerak.

Varikozda oyoqning qayeri og'riydi

Og'riq odatda venalar kengaygan va bosim eng yuqori joyda bo'ladi:

• boldirning pastki qismi va to'piqlar: og'irlik, shish, achishish;
• boldir va sonning ichki tomoni: katta teri osti venasi bo'ylab;
• tizza osti va boldir orqasi: kichik teri osti venasi bo'ylab;
• alohida tugun ustida: bitta egri-bugri vena zirqiraydi, bosganda og'riydi.

Lekin tizza ostida bo'g'im va Beyker kistasi, boldirda esa mushaklar va chuqur venalar ham og'riydi; ularni farqlashga quyidagi jadval yordam beradi.

O'zingizni tekshiring: qanchalik tez va kimga borish kerak

1. 1Qachon og'riydi? Kechga va tik turgandan keyin bo'lsa, dimlanishga o'xshaydi; to'satdan boshlangan doimiy og'riq tashvishli.
2. 2Oyoqni baland qo'yib 15-20 daqiqa yotgandan keyin yengillashadimi? Yengillashsa, sabab ko'proq venalarda.
3. 3Bitta oyoqmi yoki ikkalasimi? Bitta oyoqdagi yangi og'riq va shish ko'proq tashvishli.
4. 4Vena bo'ylab qizarish, issiqlik yoki qattiq og'riqli tizimcha bormi?
5. 5Yurganda boldir og'riydimi va to'xtagach bir necha daqiqada o'tadimi?

Og'riq venoz og'riqqa o'xshasa va 4-, 5-savollarga javob «yo'q» bo'lsa, rejali venalar UZIsi yetarli. 4-savolga «ha» deb javob bersangiz, bu tromboflebitga o'xshaydi: UZI shu kuni yoki ertasiga, tizimcha sonda bo'lsa yoki yuqoriga cho'zilayotgan bo'lsa, bugunoq. Bitta oyoqning yangi shishi va boldir og'rig'ida UZI shu kunning o'zida kerak. 5-savolga «ha» bo'lsa, arteriyalarni tekshirish kerak, tinch holatda og'riq yoki panjada yara bo'lsa, kechiktirmay. Bu tekshiruv tashxis qo'ymaydi, faqat shoshilinchlikni ko'rsatadi.

Oyoq tomirlari og'risa nima qilish kerak: uy sharoitida birinchi qadamlar

Agar «Qachon shifokorga shoshilinch murojaat qilish kerak» bo'limidagi belgilar bo'lmasa:

1. 1Oyoqlarni 15-20 daqiqaga ko'taring: yotib, oyoq panjalari yurak sathidan sal balandroq bo'lishi uchun ostiga yostiq qo'ying. Devorga tik ko'tarish shart emas.
2. 2Harakat qiling: yurish va oyoq uchida ko'tarilish boldirning mushak nasosini ishga tushiradi.
3. 3Kompression trikotajni shifokor tanlagan bo'lsagina kiying; sinfini taxminan tanlamang, ayniqsa qandli diabet yoki arteriyalarda muammo bo'lsa.
4. 4Oyoqlarni qizdirmang: bug'li hammom, issiq vanna va grelka yo'q, salqin dush yaxshiroq.
5. 5Qachon og'riyotganini, qaysi oyoq og'riyotganini, qizarish va shish bor-yo'qligini yozib boring.

Og'riq qoldiruvchi tabletkalarni shifokor bilan tanlang: ularning qarshi ko'rsatmalari bor, ayniqsa oshqozon va buyrak kasalliklarida hamda qonni suyultiruvchi dorilar ichayotganda. Maz va gellar varikozni davolamaydi, batafsil venotoniklar va mazlar haqidagi maqolada.

Nima qilmaslik kerak: ikki keng tarqalgan xato

Birinchi xato: har qanday oyoq og'rig'ini venadan deb bilib, oylab gel surtib yurish, holbuki sabab tizzada, umurtqada yoki arteriyalarda bo'lishi mumkin.

Ikkinchi xato: og'riyotgan venani ishqalash, massaj qilish va qizdirish. Issiqlik teri osti venalarini kengaytirib, shishni kuchaytirishi mumkin, tromboflebitda esa massaj yallig'langan venani shikastlaydi.

Qachon shifokorga shoshilinch murojaat qilish kerak

Rejali qabulni kutmasdan, shu kunning o'zida tibbiy yordamga murojaat qiling, agar:

• bitta oyoq to'satdan shishsa, ayniqsa boldir yoki sondagi og'riq bilan;
• boldir og'riyotgan bo'lsa va ikkinchi oyoqdagiga qaraganda tarang, qattiqroq bo'lsa, ayniqsa og'riq yangi bo'lsa;
• vena bo'ylab qizil, issiq, og'riqli chiziq sonda paydo bo'lsa, tez cho'zilsa yoki chov tomonga ko'tarilsa;
• oyoqdagi og'riq va qizarish bilan birga harorat ko'tarilsa;
• varikoz tugundan qon ketsa: yoting, oyoqni baland ko'taring, joyini toza mato orqali kaft bilan bosib, qattiq bog'lab qo'ying. 10 daqiqada qon to'xtamasa yoki ko'p qon yo'qotilgan bo'lsa, tez yordam chaqiring; to'xtagan bo'lsa ham, shu kuni shifokorga ko'rining.

Oyoq og'rig'i yoki shishi bilan birga hansirash, ko'krakda og'riq, qon aralash yo'tal, to'satdan holsizlik yoki yurak tez urishi bo'lsa, tez yordam chaqiring: bu o'pka arteriyasi tromboemboliyasi bo'lishi mumkin. Oyoq panjasi to'satdan sovib, oqarib, uvishib qolsa yoki uni qimirlatib bo'lmay qolsa ham tez yordam chaqiring: bu arteriyaning o'tkir tiqilishi, har bir soat muhim.

Venalar UZIsi nimani ko'rsatadi va keyin nima bo'ladi

Dupleks venalar UZIsi vena bo'ylab og'riqda asosiy tekshiruv. U teri osti va chuqur venalarda tromb bor-yo'qligini, qanchalik tarqalganini va klapanlar qanday ishlashini ko'rsatadi. Teri osti venalarida 0,5 soniyadan uzoq teskari oqim reflyuks hisoblanadi.

Tromb yo'q, varikoz bor bo'lsa, rejim, kompression trikotaj va, ko'rsatma bo'lsa, davolashni muhokama qilamiz: men EVLK, skleroterapiya va miniflebektomiya qilaman, lekin biror usul kerakmi, faqat UZIdan keyin hal qilaman. Bosqichlar va davolash variantlari varikoz: belgilari, bosqichlari va davolash sahifasida. Tromboflebit yoki tromboz topilsa, avval tromb davolanadi, varikozni qachon davolash esa har bir bemorda alohida hal qilinadi.

Amaliy xulosa

Kechga kuchayib, oyoq baland qo'yilganda o'tadigan zirqirash varikozda ko'p uchraydi va rejali ko'rikka sabab. Vena bo'ylab qizarish va qattiqlashgan joydagi og'riq yoki bitta oyoq shishi esa kutmaslikka sabab. M-Clinic'da ko'rik va venalar UZIsiga +998 99 883-93-21 orqali yozilish mumkin, dushanba-shanba 8:00-20:00.

Ikkilanayotgan bo'lsangiz — qo'ng'iroq qiling, vaziyatingiz qanchalik shoshilinch ekanini aytaman: +998 99 883-93-21

Maqola ma'lumot xarakteriga ega va shifokor konsultatsiyasining o'rnini bosmaydi. Belgilar bo'lsa, mutaxassisga murojaat qiling.